Chắn là một trong những trò chơi bài lá dân gian được yêu thích nhất tại Việt Nam, sử dụng bộ tương tự Tổ Tôm nhưng mang luật riêng biệt, hấp dẫn hơn. Với 4 người tham gia, game đòi hỏi bạn phải tính toán nhanh, ghi nhớ bài tốt và biết cách ghép phu hợp lý. Dù phức tạp về mặt kỹ thuật, nhưng khi đã nắm vững luật cơ bản, bạn dễ dàng chinh phục nó tại open88.com.
Đôi nét về Chắn – Game bài biến thể từ Tổ Tôm
Bộ bài này được phát triển từ Tổ tôm nhưng chỉ sử dụng 100 thay vì đầy đủ 120 quân. Cụ thể, bạn cần loại bỏ 5 hàng gồm nhất vạn, nhất văn, nhất sách, thang thang và ông lão để có bộ phù hợp. Ba hàng chính bao gồm Vạn, Sách, Văn với các số từ nhị đến cửu cùng hàng yêu chi chi.
Mỗi hàng mang cách nhận diện riêng biệt dựa trên hình dạng chữ viết trên quân. Nếu bạn không nhớ các ký hiệu trong Chắn thì nên thuộc câu khẩu quyết “Vạn vuông, Văn chéo, Sách loằng ngoằng” mà người xưa truyền lại để ghi nhớ. Bát vạn, cửu vạn, bát sách, cửu sách và chi chi dấu son đỏ – những lá này đóng vai trò quan trọng khi tính điểm.
| Hàng | Số quân | Đặc điểm nhận diện |
| Vạn | 32 (nhị đến cửu, mỗi số 4 quân) | Chữ hình vuông góc cạnh |
| Văn | Tương tự Vạn | Chữ nét chéo rõ ràng |
| Sách | Tương tự Vạn | Chữ loằng ngoằng uốn lượn |
| Yêu (Chi chi) | 4 | Dấu son đỏ nổi bật |
Hướng dẫn cách chơi 1 ván Chăn từ A-Z
Để thành thạo, người chơi cần hiểu rõ từng bước trong quy trình ván. Phần này sẽ trình bày chi tiết từ khâu chia, cách ăn cho đến điều kiện giành chiến thắng.
Quy trình chia, bốc các chuẩn
Chắn bắt đầu bằng việc chia 100 quân thành năm phần, mỗi phần 19 lá, để riêng 5 vỉa. Khi bốc cái, 5 cây vỉa được gộp vào một phần làm nọc, sau đó bỏ 1 vào bất kỳ phần nào trong 4 phần còn lại. Người cầm cái sẽ cầm 20 cây, 3 người còn lại mỗi người 19 lá, đồng thời nọc giữ 23.
Quân bốc cái quyết định thứ tự đánh của ván Chắn theo quy ước riêng mà nhà cái áp dụng. Nếu bốc trúng chi chi, ngũ hoặc cửu thì gọi là nhất cái – được đi trước theo chiều thuận. Trường hợp bộ của người nào không có cây nào thành cặp thì phải chia lại từ đầu.
Cách ăn, hạ xuống chiếu Chắn
Mục tiêu chính của trò này là tập hợp đủ sáu bộ + tròn cạ để giành quyền ù. Đó là một tổ hợp gồm hai lá giống hệt nhau về cả hàng lẫn số, còn cạ là cả hai cùng hàng liền kề nhau. Khi người này đánh, người sau có thể nhận nếu nó ghép được với bộ trên tay của họ.
Ngoài ăn chắn thông thường, bạn có thể chíu khi cầm hai cây giống nhau cũng như muốn muốn lấy lá thứ ba để thành bộ. Khàn là tình huống sẵn ba quân giống nhau ngay khi lên bài, phải úp xuống và chờ quân thứ tư để dậy khàn. Thiên khai xảy ra khi phát đã cầm bốn lá giống nhau.
- Ăn hành cặp: Có một trên tay, nhận lá giống từ cửa để ghép đôi
- Ăn cạ: Có một trên tay, nhận lá liền kề cùng hàng
- Chíu: Có hai giống nhau, lấy thêm thứ 3 hạ xuống chiếu
- Dậy khàn: Có ba giống nhau úp sẵn, lấy lá thứ tư để lật lên
Điều kiện ù, bảng cước sắc chi tiết
Điều kiện ù yêu cầu bạn phải đủ sáu chắn trở lên + tròn cạ, tính cả lá ù vào. Lá ù bắt buộc phải là bốc từ nọc, trừ trường hợp chíu ù thì được tính cả do người khác đánh ra. Mỗi kiểu ù mang lại mức điểm khác nhau gọi là cước sắc, được quy ước theo công thức suông hai dịch một.
| Cước sắc | Điểm | Điều kiện đạt được |
| Suông | 2 | Ù không cầm cước sắc đặc biệt nào |
| Thiên ù | 2 | Lên là đã đủ điều kiện thắng ngay |
| Thông | 3 | Ù liên tiếp từ hai ván trở lên |
| Trì | 3 | Ù ngay tại cửa của mình |
| Có chíu | 3 | Ù sau khi đã hạ chíu trước đó |
| Tôm | 4 | Cầm tam sách, tam vạn, thất văn |
| Bạch thủ | 4 | Năm chắn tròn cạ, chờ quân lẻ cuối |
| Lèo | 5 | Sở hữ cửu vạn, bát sách, chi chi |
| Bạch định | 7 + gà 5 | Không cầm cây đỏ nào |
| Tám đỏ | 8 + gà 5 | Đủ tám lá mang dấu son |
Các lỗi báo phổ biến trong Chắn cần lưu ý
Báo là quy định quan trọng mà người tham gia cần ghi nhớ thật kỹ. Khi phạm phải lỗi báo, bạn sẽ mất quyền tiếp tục ván đó, phải đền điểm cho cả làng bằng mức tám đỏ hai lèo. Đây là hình phạt khá nặng nên việc nắm vững các lỗi giúp tránh thiệt hại không đáng trong Chắn.
- Nhận một cạ về rồi lại đánh đi quân trong cạ đó
- Ăn phối này nhưng sau đó ăn phối khác cùng hàng
- Đánh ra cả hai của một cặp đang có trên tay
- Hạ khi chưa đủ sáu chắn hoặc còn lá lẻ
- Khi thắng mà khai báo nhầm loại cước đang có
- Từ chối quyền thắng nhưng sau đó lại đòi tính
Kết luận
Chắn tái hiện trọn vẹn tinh hoa bài lá truyền thống với hệ thống quy tắc rõ ràng và minh bạch. Việc nắm vững cách phát, cách ăn, điều kiện thắng cùng các lỗi phạm luật sẽ giúp bạn tự tin hơn trong mỗi ván. Dành thời gian luyện tập tại OPEN88 qua phiên bản DEMO để thành thạo hơn.
